Düzenleyici Çerçeve
Türkiye'de Finansal Raporlama Standartları
Türkiye'de finansal raporlama ikili bir yapıda ilerler: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan TFRS/TMS ile Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamındaki vergi esaslı muhasebe. Halka açık şirketler ve belirli büyüklük eşiğinin üzerindeki işletmeler için TFRS zorunluyken, küçük işletmeler BOBİ FRS (Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı) veya VUK esaslarına göre raporlama yapabilir.
Raporlama Standartları Hiyerarşisi
| Standart Seti |
Kapsam |
Düzenleyici Kurum |
| TFRS (Tam Set) |
Halka açık şirketler, bankalar, sigorta şirketleri ve KGK kararıyla zorunlu tutulan diğerleri |
KGK |
| BOBİ FRS |
Kamuya hesap verme yükümlülüğü bulunmayan büyük ve orta boy işletmeler |
KGK |
| MSUGT / VUK |
Küçük ve mikro işletmeler; vergi amaçlı raporlama |
GİB / Hazine ve Maliye Bakanlığı |
| SPK Mevzuatı |
BIST'te işlem gören şirketler; ek açıklama gereksinimleri |
Sermaye Piyasası Kurulu |
TFRS'nin Temel Standartları
2024 itibarıyla yürürlükte olan ve Türkiye'deki uygulamaları en çok etkileyen TFRS standartları:
- TFRS 9 — Finansal Araçlar: Beklenen kredi zararı (ECL) modeli, sınıflandırma ve ölçme, riskten korunma muhasebesi.
- TFRS 15 — Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat: Beş adımlı hasılat muhasebesi modeli; inşaat, yazılım, telekom sektörlerinde önemli etkiler.
- TFRS 16 — Kiralamalar: Kiracıların operasyonel kiraları bilançoya taşıması; kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü.
- TFRS 17 — Sigorta Sözleşmeleri: 2023'te yürürlüğe giren kapsamlı sigorta muhasebesi standardı.
- TMS 36 — Varlıklarda Değer Düşüklüğü: Geri kazanılabilir tutar testi ve değer düşüklüğü zararının muhasebeleştirilmesi.
- TMS 38 — Maddi Olmayan Duran Varlıklar: Yazılım, marka, patent gibi varlıkların muhasebeleştirilmesi ve itfası.
Yıllık Raporlama Takvimi
| Dönem |
Yükümlülük |
Kapsam |
| Şubat sonu |
31 Aralık kapanışı için bağımsız denetim süreci başlangıcı |
Denetim zorunluluğu olan tüm şirketler |
| Mart sonu |
Bağımsız denetim raporu teslimi, yönetim kurulu onayı |
BIST şirketleri ve büyük şirketler |
| Nisan ilk haftası |
KAP'a (Kamuoyu Aydınlatma Platformu) açıklama |
Halka açık şirketler |
| Nisan sonu |
Kurumlar Vergisi beyannamesi |
Tüm kurumlar vergisi mükellefleri |
| Mayıs |
Olağan Genel Kurul; faaliyet raporu ilanı |
Anonim şirketler |
| Temmuz sonu |
İkinci çeyrek ara dönem finansal tablo açıklaması |
BIST şirketleri (ara dönem denetimi) |
Kamuoyu Aydınlatma ve Sürekli Bildirim
BIST'te işlem gören şirketler, SPK'nın Kamuoyu Aydınlatma Platformu (KAP) aracılığıyla sürekli bildirim yükümlülüklerine tabidir. Bu yükümlülükler; özel durum açıklamaları, içsel bilgilerin zamanında paylaşılması, büyük pay sahipliği değişiklikleri ve yönetici işlemlerini kapsar.
TFRS 16 Kira Muhasebesinin Etkileri
2019'dan itibaren zorunlu olan TFRS 16; perakende, havacılık, lojistik ve otelcilik gibi yüksek kiralama oranına sahip sektörlerdeki şirketlerin bilançolarını ve finansal oranlarını önemli ölçüde etkilemiştir. Kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğünün bilançoya alınması; borçluluk oranlarını artırırken FAVÖK rakamlarını da yükseltmektedir.
KGK Güncel Gelişmeler: KGK, IASB tarafından yayımlanan IFRS güncellemelerini genellikle aynı dönem ya da kısa bir gecikmeyle TFRS olarak benimser. 2024 ve sonrası için planlanan güncellemeler; sürdürülebilirlik raporlaması (ISSB standartları) ve iklim riski açıklamalarını kapsamaktadır.
